Wat ga je maken?

Je maakt een tweedelige siliconenmal van een gaaf verlichtingskapje en giet daarmee een exacte kopie in heldere, transparant gekleurde epoxyhars. De mal bestaat uit twee helften die je na elkaar giet, gescheiden door een laag plasticine met sleutels (passingen). Zodra de mal klaar is, kun je er telkens opnieuw kopieën mee gieten.

Benodigde materialen

Voorbereiding

Voordat je de mal maakt, is het belangrijk dat het origineel goed schoon is. Verwijder vuil, stof en ongewenste oneffenheden. De mal neemt elk klein detail over: glanzende delen keren glanzend terug, doffe delen blijven dof. Omdat de siliconen in dit geval niet aan het kapje hechten, heb je geen losmiddel op het origineel nodig.

Stap-voor-stap handleiding

Origineel beoordelen en schoonmaken

Bekijk het kapje dat je wilt namaken. Is het defecte exemplaar onherstelbaar, gebruik dan een gaaf kapje van de andere kant (gespiegeld passend), een gerepareerd exemplaar of een geleend kapje als model. Maak het model grondig schoon.

Schoongemaakt model klaarleggen

Leg het schoongemaakte, gave kapje klaar als model. Controleer of het oppervlak vrij is van stof en vet, zodat de mal straks een perfecte afdruk geeft.

Plasticine uitrollen

Kneed een hoeveelheid plasticine stevig door tot deze wat zachter wordt. Rol de klei uit tot een pannenkoek van ± 0,5–1 cm dik en snijd de randen recht tot een rechthoek. Deze plasticinelaag vormt straks de scheiding tussen de twee malhelften.

Schroefgaten dichten en ontluchtkanaal aanbrengen

Stop de schroefgaten dicht met een dun laagje klei. Breng eventueel ontluchtkanaaltjes aan zodat de mal later goed kan vullen en lucht kan ontsnappen.

💡 Tip: Een ontluchtkanaal tussen twee hoogste punten voorkomt dat lucht ingesloten raakt op moeilijk bereikbare plekken in de mal.

Kapje in de plasticine drukken en sleutels maken

Druk het kapje in de plasticine, met de kant waar later de gietopening komt precies gelijk aan de rand van de plasticine. Druk niet te diep, maar wel zo ver dat er geen siliconen onderdoor kunnen lopen. Breng vervolgens sleutels (passingen) aan rondom het model. De achterkant van een pen of potlood is hiervoor een handig hulpmiddel.

Omkisting plaatsen

Plaats de omkisting rondom de plasticine en zorg dat alle kieren en naden dicht zijn. Siliconen zijn zeer vloeibaar: de kleinste gaatjes zijn groot genoeg om weg te vloeien, dus smeer alles goed dicht. Zorg dat de bovenkant van het kapje goed aansluit tegen de kist en dat de omkisting boven het model uitsteekt.

Eerste helft mengen en gieten

Schenk de A-component af en voeg de B-component toe in de juiste verhouding. Meng zeer goed met een roerstaaf en ga langs alle randen en hoeken zodat alles egaal gemengd is. Giet de siliconen met een dunne straal vanuit één punt, zodat luchtbellen tijdens de val kunnen ontsnappen en de lucht voor de siliconen uit wordt geduwd.

💡 Tip: Giet het gemengde mengsel eerst over naar een tweede bak en roer nogmaals door. Een vacuümpomp is geen vereiste, maar verbetert de kwaliteit. Voor een luchtbelvrije contactlaag kun je het model eerst met een kwast instrijken en daarna pas afvullen.

⏱️ Let op de potlife: Wacker Elastosil Vario 15 Normaal heeft een potlife van ± 150 minuten en een uithardtijd van ± 6 uur bij kamertemperatuur. Verwerk de siliconen binnen de potlife.

Omdraaien en plasticine verwijderen

Nadat de eerste helft is uitgehard, draai je het geheel om en verwijder je de plasticine. De randen van de mal kunnen velletjes en vliesjes bevatten; snijd deze netjes weg met een scherp mesje.

Lossingspasta aanbrengen en tweede helft gieten

Smeer de siliconen van de eerste malhelft goed in met lossingspasta (of vaseline), zodat de tweede helft er straks niet aan hecht. Zorg dat elk deel is ingesmeerd. Plaats de omkisting terug rondom de eerste malhelft, let weer op dichte naden, en giet de tweede helft op exact dezelfde manier als de eerste. Laat de siliconen daarna ± 20 minuten met rust om verder uit te harden.

⚠️ Niet vergeten: Zonder lossingspasta hechten de twee malhelften aan elkaar en krijg je de mal later niet meer open. Smeer overal, ook in de kiertjes.

Mal openen en kopie gieten

Klap de mal open en verwijder het origineel. De mal is nu klaar. Klap de mal weer dicht, doe er twee elastieken omheen en plaats hem waterpas. Vul de mal met heldere epoxyhars, eventueel met een transparante kleurstof naar wens. Voor een mistlamp kun je een lichtere kleur kiezen, maar je kunt ook exact de originele kleur benaderen.

Aanvullende foto's

Eindresultaat: het gegoten kapje, gemonteerd en weer als nieuw

Veelgestelde vragen

Waarom een tweedelige mal en geen ééndelige?

Een verlichtingskapje heeft een holle, driedimensionale vorm die je van twee kanten moet kunnen ontvormen. Een tweedelige mal sluit het model volledig in en laat zich na uitharden openklappen, zodat je het origineel ongeschonden verwijdert en daarna telkens nieuwe kopieën giet.

Waarvoor dienen de sleutels in de plasticine?

De sleutels (passingen) zorgen dat de twee malhelften later precies op elkaar aansluiten. Zonder deze uitsparingen kunnen de helften verschuiven, waardoor er een naad of verspringing in je kopie ontstaat.

Waarom moet ik lossingspasta gebruiken tussen de helften?

Siliconen hecht aan siliconen. Zonder lossingspasta (of vaseline) op de eerste malhelft hecht de tweede gegoten helft eraan vast en krijg je de mal niet meer open. Smeer daarom elk deel zorgvuldig in.

Welke kleur epoxy kies ik?

Dat hangt af van het kapje. Voor een rood achterlicht benader je de originele kleur met een rode transparante kleurstof; voor een mistlamp kun je een lichtere tint kiezen. Gebruik altijd een transparante kleurstof zodat het licht er goed doorheen schijnt.