Handleiding: Siliconen mal maken van een ornament of sierbeton

Handleiding: Siliconen kwastmal maken van een ornament of sierbeton

In deze handleiding leer je stap voor stap hoe je een bestaand ornament of sierbeton kopieert met behulp van verdikt siliconen (kwastmal) en een epoxy steunkap. De gemaakte mal kun je vervolgens gebruiken om exacte kopieën te gieten in beton, gips, polyurethaan of andere gietmaterialen. Geschikt voor beginners én professionals.

📄 Download deze handleiding als PDF

Wat ga je maken?

Je maakt een flexibele kwastmal van een bestaand ornament of sierbeton. De mal bestaat uit twee onderdelen: een laag verdikt siliconen die elk detail van het origineel vastlegt, en een stijve epoxy steunkap die de mal in vorm houdt tijdens het gieten. Zodra de mal klaar is, kun je er nauwkeurige kopieën mee produceren — inclusief alle texturen, reliëfs en details van het origineel.

💡 Geschikt voor: beton, gips, polyurethaan, was en meer. De siliconen mal is bestand tegen temperaturen van −40 °C tot +280 °C en is herbruikbaar voor tientallen tot honderden gietbeurten.

Benodigde materialen

Voorbereiding

Voordat je het ornament met siliconen instrijkt, is het essentieel dat het model schoon en stofvrij is. De siliconen nemen elk detail over — inclusief scheurtjes, krassen, vuil en vingerafdrukken. Repareer beschadigingen vooraf: smeer scheurtjes dicht, vul gaten op en herstel ontbrekende delen. Breng het model in de gewenste eindstaat vóórdat je begint.

Controleer of het model een losmiddel nodig heeft. Poreuze materialen zoals onbehandeld beton, steen of gips kunnen vastkleven aan de siliconen. Maak bij twijfel altijd eerst een klein proefje op een onzichtbaar deel van het model.

⚠️ Let op: Poreuze materialen (onbehandeld beton, steen, gips, hout) kunnen vastkleven aan de siliconen. Gebruik in dat geval een lossingsspray of sealer voordat je begint. Test altijd op een klein oppervlak.

Stap-voor-stap handleiding

Model voorbereiden en losmiddel aanbrengen

Reinig het ornament grondig. Verwijder stof, vuil en losse deeltjes. Repareer eventuele beschadigingen die je niet wilt overnemen in de mal. Breng indien nodig een losmiddel of sealer aan op poreuze oppervlakken en laat dit volledig drogen.

💡 Tip: Maak altijd een klein proefje op een onzichtbaar deel van het model om te controleren of een losmiddel noodzakelijk is en of de siliconen goed lossen.
Ornament of sierbeton als model klaargemaakt voor de malFig. 1 – Het model: een ornament of sierbeton klaar voor bewerking

Siliconen afwegen en Thixo C toevoegen

Weeg de A-component nauwkeurig af in een mengbakje. Voeg de B-component toe in een verhouding van 100 : 5 op gewicht (varieerbaar tussen 4,5% en 5,5%). Meng 2–3 minuten grondig.

Voeg vervolgens 0,6% Thixo C toe aan het mengsel en roer nogmaals goed door. Laat het mengsel daarna 2 minuten rusten zodat de verdikker zijn werk kan doen — het mengsel wordt merkbaar dikker en blijft op verticale vlakken hangen.

💡 Pro-tip: Voeg een kleine hoeveelheid kleurstof toe aan de B-component vóór het mengen. Zo kun je visueel controleren of het mengsel volledig homogeen is — geen witte strepen meer betekent goed gemengd.
⏱️ Let op de potlife: Siliconen Condensatie 20 heeft een verwerkingstijd van ± 45 minuten. Zorg dat alle materialen klaarstaan voordat je begint met mengen.
Detailfoto van beschadigde ornamentFig. 2 – Detailfoto van beschadigde ornament

Contactlaag aanbrengen met kwast

Breng een eerste dunne laag siliconen aan op het model met een kwast of penseel. Werk zorgvuldig en tamponerend (kloppende beweging) op plaatsen met veel detail of in diepere hoeken. Dit voorkomt luchtbellen direct op het modeloppervlak.

Zorg dat het gehele oppervlak bedekt is. Laat deze contactlaag 10–15 minuten aanstijven voordat je de volgende laag aanbrengt.

💡 Geavanceerd: Voor maximale detailkwaliteit kun je de eerste contactlaag aanbrengen zonder Thixo (vloeibaar), en pas bij de tweede en derde laag Thixo toevoegen voor dikte. Dit minimaliseert luchtbellen in de contactlaag.
Siliconen worden met een kwast aangebracht op het ornamentFig. 3 – Contactlaag aanbrengen met een kwast, tamponerend werken bij details

Opbouwlagen aanbrengen tot ± 0,5 cm dikte

Breng meerdere lagen verdikt siliconen aan totdat de totale dikte ± 0,5 cm bedraagt. Laat elke laag licht aanstijven (10–15 minuten) voordat je de volgende aanbrengt. Werk systematisch van onder naar boven zodat het siliconen niet wegloopt.

Dek het model na de laatste laag af met transparante huishoud- of palletfolie. Druk de folie lichtjes aan en strijk de siliconen gelijkmatig glad zodat er een egaal oppervlak ontstaat — dit wordt later de binnenzijde van de steunkap.

Ornament volledig bedekt met een laag siliconen van 0,5 cm dikFig. 4 – Model volledig bedekt met siliconen (± 0,5 cm), afgedekt met folie

Siliconen laten uitharden

Laat het geheel ± 24 uur uitharden bij kamertemperatuur. Dek af met een doek of karton om stof te weren, maar zorg voor voldoende ventilatie. Verplaats het model niet tijdens het uitharden.

💡 Tip: Controleer na 24 uur of de siliconen volledig uitgehard zijn door op een onzichtbaar randje te drukken. Uitgeharde siliconen veren terug zonder kleverig te zijn.
Fig. 5 – Siliconen 24 uur laten uitharden bij kamertemperatuur

Epoxy steunkap mengen en uitrollen

Weeg de Epoxy Steunkap Glasvezel A-Component (pasta) af op een stuk folie. Voeg de B-component (vloeistof) toe in de juiste verhouding en kneed het mengsel grondig door totdat er een egale, homogene grijsblauwe massa ontstaat zonder brokken of strepen.

Leg de massa tussen twee lagen folie. Plaats aan weerszijde een latje van 3 mm dikte en rol met een deegroller over de latjes. De epoxy krijgt zo overal een gelijkmatige dikte van 3 mm.

⚠️ Draag handschoenen: Verwerk de epoxy altijd met handschoenen. Uitgeharde epoxy is zeer moeilijk te verwijderen van huid en werkoppervlakken.
Epoxy steunkap massa uitgerold tot 3 mm dikte tussen twee lagen folieFig. 6 – Epoxy uitrollen tot 3 mm dikte met behulp van latjes en een deegroller

Epoxy steunkap aanbrengen op de siliconen mal

Verwijder het bovenste folie van de epoxy-pannenkoek. Til de pannenkoek op met het onderste folie en drapeer deze over het model met de foliezijde naar buiten. Druk de epoxy overal goed aan zodat er geen lucht tussen de siliconen en de epoxy achterblijft. Verwijder daarna ook het buitenste folie.

Bedek het gehele model op deze manier. Laat elke pannenkoek ± 1 cm overlappen met de vorige en masseer de naden goed in elkaar zodat er een naadloos geheel ontstaat.

💡 Tip: Maak niet meer epoxy aan dan je in ± 60 minuten kunt verwerken. Bereken vooraf hoeveel je nodig hebt op basis van het oppervlak van het model.
Epoxy steunkap aangebracht over de siliconen mal op het ornamentFig. 7 – Epoxy steunkap aangebracht en naden ingemasseerd

Epoxy uitharden en mal ontvormen

Laat de epoxy steunkap ± 16 uur uitharden bij kamertemperatuur. Verwijder daarna voorzichtig de epoxy steunkap van de siliconen mal. Verwijder vervolgens de siliconen mal van het origineel. De mal is nu klaar voor gebruik.

Eerste gebruik: Spoel de siliconen mal af met lauw water en zeep om eventuele verontreinigingen van het origineel te verwijderen. Droog goed voor gebruik.

💡 Tip: Eventuele verontreiniging van het origineel (mos, vuil, patina) wordt overgenomen door de siliconen, maar heeft doorgaans geen invloed op de kwaliteit van je gietsels. Verwijder grove verontreiniging met een spons en sopje.
Siliconen mal en epoxy steunkap na ontvormen klaar voor gebruikFig. 8 – Siliconen mal met epoxy steunkap na ontvormen, klaar voor gebruik
Eindresultaat: kopie van het ornament gegoten in de zelfgemaakte siliconen mal

Eindresultaat: een exacte kopie van het ornament of sierbeton, gegoten in de zelfgemaakte siliconen kwastmal

Bijzondere aanwijzingen

  • Het percentage B-component bepaalt de uithardingssnelheid. Varieer tussen 1,5% en 4% — meer dan 4% kan de sterkte van de mal negatief beïnvloeden.
  • Poreuze materialen (onbehandeld beton, steen, gips, hout) altijd voorbehandelen met een losmiddel of sealer.
  • Stel de mal niet langdurig bloot aan temperaturen onder −40 °C of boven +280 °C.
  • Grotere mallen kun je voorzien van epoxy poten om het gieten te vergemakkelijken — kneed verse epoxy in de gewenste vorm en bevestig deze aan de steunkap.
  • De epoxy steunkap kan na uitharding worden nabewerkt met schuurpapier voor een gladder oppervlak.

Opslag

Onuitgeharde siliconen (A- en B-component)

Bewaar de gesloten verpakking tussen 10 °C en 25 °C, uit direct zonlicht. Bij correcte opslag is de houdbaarheid minimaal één jaar. Sluit de verpakking direct na gebruik goed af om vochtopname te voorkomen.

Uitgeharde siliconen mal

Bewaar de mal in een donkere, droge ruimte tussen 10 °C en 25 °C met een lage luchtvochtigheid. Bewaar de epoxy steunkap bij de mal zodat de mal altijd in de juiste vorm blijft. Stapel mallen niet onder zware objecten om vervorming te voorkomen.

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd een losmiddel nodig?

Niet altijd. Bij gladde, niet-poreuze materialen (keramiek, glas, metaal) is een losmiddel vaak niet nodig. Bij poreuze materialen zoals onbehandeld beton, steen, gips of hout is een losmiddel of sealer sterk aan te raden. Maak altijd eerst een proefje.

Waarom gebruik ik Thixo C en geen vloeibare siliconen?

Vloeibare siliconen lopen van verticale en hellende oppervlakken af voordat ze kunnen uitharden. Thixo C maakt de siliconen dik genoeg om op elk oppervlak te blijven hangen, ook op ondersteboven geplaatste delen. Dit is essentieel voor kwastmallen van ornamenten en reliëfs.

Hoeveel siliconen heb ik nodig?

Schat het oppervlak van het model in vierkante centimeters en vermenigvuldig met 0,5 cm (de gewenste maldikte). Dit geeft het benodigde volume in cm³ (= ml). De dichtheid van Siliconen Condensatie 20 is ± 1,0 g/ml, dus volume in ml ≈ gewicht in gram. Tel 10–15% extra bij voor verlies tijdens het mengen en aanbrengen.

Kan ik de mal ook voor beton gebruiken?

Ja. Siliconen Condensatie 20 is uitstekend geschikt voor het gieten van beton, gips, polyurethaan, was en hars. Gebruik bij beton altijd een losmiddel om vastkleven te voorkomen en om de levensduur van de mal te verlengen.

Hoe lang gaat de mal mee?

Een goed onderhouden siliconen kwastmal gaat tientallen tot honderden gietbeurten mee, afhankelijk van het gietmateriaal en de zorgvuldigheid van het gebruik. Reinig de mal na elk gebruik met lauw water en bewaar hem in de epoxy steunkap.

Login

Wachtwoord vergeten?

Heb je nog geen account?
Maak gratis een account aan en geniet van vele voordelen.