Handleiding: Een eendelige gietmal maken van Siliconen Culinair

Handleiding: Een ééndelige gietmal maken van Siliconen Culinair

In deze handleiding leer je stap voor stap hoe je een ééndelige gietmal maakt met Siliconen Culinair, onze additievernettende siliconenrubber op platinabasis die geschikt is voor voedseltoepassingen. Met deze techniek kopieer je een model — in dit voorbeeld asperges — zodat je er later eindeloos vormen mee kunt gieten in chocolade, suiker, marsepein, ijs of andere materialen. Geschikt voor beginners én professionals.

📄 Download deze handleiding als PDF

Wat ga je maken?

Je maakt een ééndelige gietmal waarbij je het model met de platte zijde op een vlakke ondergrond legt en in één keer overgiet met vloeibaar siliconen. Deze methode is ideaal voor modellen met één bruikbare kant, zoals halffabricaten, reliëfs of voedselvormen. Zodra de mal is uitgehard, kun je er nauwkeurige kopieën mee maken — inclusief alle texturen en details van het origineel.

💡 Geschikt voor: chocolade, suikerwerk, marsepein, fondant, ijs en andere voedseltoepassingen. Siliconen Culinair is een 1 : 1 systeem dat na uitharden geschikt is voor contact met voedsel.

Benodigde materialen

🧰 Zelf regelen

  • Het te kopiëren model (in dit voorbeeld: asperges)
  • Omkisting/border (latjes van hout of aluminium, of een plastic bakje)
  • Vlakke, waterpasse en lossende ondergrond
  • Eventueel een vacuümpomp (niet vereist, verbetert de kwaliteit)

Voorbereiding

Voordat je de mal giet, is het belangrijk dat het model goed schoon is. Verwijder vuil, stof en ongewenste oneffenheden. De mal neemt elk klein detail van het model over: glanzende delen keren glanzend terug in de mal, doffe delen blijven dof. Breng het model in de gewenste eindstaat vóórdat je begint.

Controleer of het model een losmiddel nodig heeft. In dit voorbeeld behoeft de asperge geen losmiddel. Poreuze materialen (papier, stof, onbehandeld hout, steen) kunnen echter vastkleven; gebruik in dat geval een lossingsspray, lossingspasta of polyvinylalcohol (PVA).

⚠️ Let op uithardingsremmers: Materialen die zouten, zwavel of amines bevatten kunnen het uithardingsproces van additiesiliconen verstoren of zelfs onmogelijk maken. Denk aan uien, veel soorten lijm, polycondensatiesiliconen, sommige latex handschoenen, secondelijm en monocomponent siliconen (siliconenkit). Maak bij twijfel altijd eerst een kleine proef.

Stap-voor-stap handleiding

Model plaatsen en fixeren

Snijd in de lengte een reep van de asperge af zodat deze aan één zijde plat is. Plaats de asperges met de platte zijde op een vlakke, egale en lossende ondergrond. Gebruik plasticineklei om eventuele kieren onder en in het model te dichten, zodat er later geen siliconen onder of in kunnen lopen.

Zorg dat het model goed vastzit, zodat het later niet op de siliconen gaat drijven. Leg de ondergrond waterpas.

Asperges met platte zijde op een vlakke, egale en lossende ondergrond
Fig. 1 – Plaats het model op een vlakke, egale en lossende ondergrond

Border/omkisting aanbrengen

Breng een border aan rondom het model zodat de siliconen niet kunnen weglopen. Deze omkisting kun je maken van latjes (aluminium of hout) of van een plastic bakje. Houd er rekening mee dat de siliconen zeer vloeibaar zijn: de kleinste gaatjes en kiertjes zijn groot genoeg om weg te vloeien. Smeer gaten en kieren daarom altijd goed dicht.

De omkisting moet altijd boven het model uitsteken. Maak de border niet te ruim — dit kost onnodig veel siliconen.

Border van latjes aangebracht rondom de asperges
Fig. 2 – Plaats een border rondom het model

Siliconen afwegen en mengen

Schenk de benodigde hoeveelheid A-component in een mengbak en voeg in de juiste verhouding de B-component toe. Siliconen Culinair is een 1 : 1 systeem. Meng de A- en B-component zeer goed met een mengspatel en ga daarbij zorgvuldig langs alle randen en hoeken, zodat het mengsel overal egaal is.

💡 Tip: Giet het gemengde siliconen volledig over naar een tweede bak en roer nogmaals goed door. Zo voorkom je dat onvermengd materiaal langs de wand achterblijft. Gebruik van een vacuümpomp is geen vereiste, maar komt de kwaliteit van de mal ten goede.
⏱️ Let op de potlife: Siliconen Culinair is na ± 60 minuten niet meer ideaal om te gieten. Zorg dat alle materialen klaarstaan voordat je begint met mengen.
Siliconen worden met een dunne straal vanuit één punt in de omkisting gegoten
Fig. 3 – Giet de siliconen met een dunne straal vanuit één punt

Gieten en uitharden

Giet de siliconen met een dunne straal en vanuit één punt. Door de dunne straal krijgen luchtbellen tijdens de val nog een kans om te ontsnappen, en door vanuit één punt te gieten wordt de lucht voor de siliconen uit geduwd in plaats van ingesloten.

Laat de mal volledig uitharden. Verwijder daarna de omkisting en ontvorm het model. De mal is nu klaar.

💡 Tip voor een luchtbelvrije contactlaag: Giet eerst een deel van de siliconen over het model en strijk dit in met een kwast. Als het complete model luchtbelvrij is voorzien van een dunne laag, vul je de mal verder af.
De uitgeharde siliconen mal na ontvormen, klaar voor gebruik
Fig. 4 – De uitgeharde mal na ontvormen, klaar voor gebruik
Eindresultaat: ééndelige siliconen gietmal van het model

Eindresultaat: een ééndelige siliconen gietmal waarmee je nauwkeurige kopieën giet in chocolade, suiker, marsepein, ijs of andere materialen

Bijzondere aanwijzingen bij voedseltoepassingen

  • Stel de mal niet langdurig bloot aan temperaturen onder −40 °C of boven +280 °C.
  • Laat de mal niet in contact komen met een verwarmingselement.
  • Plaats de rubbermal op een ovenschaal of ovenplaat voor meer stabiliteit.
  • Je kunt allerlei materialen en vormen gebruiken om een mal te maken (speelgoed, noten, stenen, schelpen). Poreuze materialen — en ook papier of stof — kunnen een probleem vormen bij het lossen; gebruik dan een lossingsmiddel zoals lossingsspray, lossingspasta of PVA.
  • Materialen die zouten, zwavel of amines bevatten verstoren het uithardingsproces of maken het deels onmogelijk. Denk aan uien, veel soorten lijm, polycondensatiesiliconen, sommige latex handschoenen, secondelijm en monocomponent siliconen.

Gebruik in combinatie met voedsel

Siliconen Culinair is een additievernettende siliconenrubber op basis van platinakatalyse, TÜV-gecertificeerd en FDA-goedgekeurd voor contact met voedingsmiddelen.

Let op: alleen de uitgeharde siliconen mogen in aanraking komen met voedsel. Wij raden aan de mal na uitharding eerst te post-curen vóór gebruik: plaats de mal ± 1 uur in een oven op 120–140 °C. Hierdoor verdwijnen eventuele restgassen en geurtjes.

Reinigen

Reinig de mal na gebruik met warm zeepwater en spoel deze af met een ruime hoeveelheid water. Drogen gaat gemakkelijk in de oven op 150 °C.

Opslag

Onuitgehard product (A- en B-component)

Bewaar de gesloten verpakking tussen 10 °C en 25 °C, uit direct zonlicht. Bij correcte opslag is de houdbaarheid minimaal één jaar. Sluit de verpakking direct na gebruik goed af.

Uitgeharde mal

Bewaar de uitgeharde mal in een donkere ruimte tussen 10 °C en 25 °C bij een luchtvochtigheid van ± 50 %. Stapel mallen niet onder zware objecten om vervorming te voorkomen.

Veelgestelde vragen

Heb ik een losmiddel nodig?

Niet altijd. Gladde, niet-poreuze modellen (zoals de asperge in dit voorbeeld, of keramiek, glas en metaal) lossen meestal zonder losmiddel. Bij poreuze materialen zoals onbehandeld hout, steen, gips, papier of stof is een lossingsmiddel sterk aan te raden. Maak altijd eerst een proefje.

Waarom giet ik met een dunne straal vanuit één punt?

Een dunne straal geeft ingesloten luchtbellen de kans om tijdens de val te ontsnappen. Door consequent vanuit één punt te gieten, duw je de lucht voor de siliconen uit in plaats van haar in te sluiten. Samen levert dit een mal met scherpe details en zonder luchtbelgaten op.

Waarom moet ik de mal post-curen?

Post-curen (± 1 uur op 120–140 °C) drijft restgassen en geurtjes uit de uitgeharde siliconen. Dit is met name belangrijk bij voedseltoepassingen, zodat er geen geur of smaak overgaat op het eindproduct.

Welke materialen verstoren de uitharding?

Additiesiliconen (platina) zijn gevoelig voor remming door zwavel, amines en bepaalde zouten. Veelvoorkomende boosdoeners zijn uien, veel lijmsoorten, polycondensatiesiliconen, secondelijm, siliconenkit en sommige latex handschoenen. Vermijd contact met deze stoffen tijdens het maken van de mal.

Hoe lang gaat de mal mee?

Een goed onderhouden siliconen mal gaat vele gietbeurten mee. Reinig de mal na elk gebruik met warm zeepwater, droog hem goed en bewaar hem koel en donker. Vermijd langdurige blootstelling aan extreme temperaturen.

Login

Wachtwoord vergeten?

Heb je nog geen account?
Maak gratis een account aan en geniet van vele voordelen.