Mallen maken per toepassing: welk materiaal kies je waarvoor

Welke silicone en welke gietmassa kies je voor jouw toepassing? Hieronder per project het materiaal dat wij adviseren, en waarom. Twijfel je nog over het type silicone in het algemeen, gebruik dan onze keuzehulp.

Een siliconen armband

Moedermodel. Het eindresultaat wordt bepaald door het moedermodel: hoe fijner het model, hoe fijner de armband. Synthetische klei, plasticine en polymeerklei zijn erg zacht, waardoor scherpe snedes en fijn detail lastig zijn. Wij adviseren harde boetseerwas.

Productiemal. Giet de mal waarin de armband komt uit polyurethaan gietmassa. Hechting van de silicone aan die mal is dan niet mogelijk, dus een lossingsmiddel is overbodig.

De armband zelf. Die komt op de huid. Neem daarom een platina-silicone, of beter nog Siliconen Culinair, dat voedsel- en huidveilig is. Inkleuren kan met siliconen kleurstof. Houd er rekening mee dat de silicone standaard wit is, waardoor kleuren pastelachtig worden.

Een houten handje of ornament afvormen

Twee routes:

Alginaat. Zeer eenvoudig, mal in 5 minuten klaar, flexibel als zeer dikke pudding. Scheurt het tijdens ontvormen, dan valt het vanzelf terug op zijn plek. Nadeel: eenmalig bruikbaar en binnen 12 uur te gebruiken, daarna verliest de mal water en dus model. Niet geschikt voor ondersnijdingen.

Siliconen. Circa 12 uur ontmaltijd, sterk, zeer vaak herbruikbaar, en in te snijden om ontvormen te vergemakkelijken — ook bij ondersnijdingen.

In beide gevallen: behandel ongelakt hout vooraf. Lak het, of smeer het in met vaselinezalf, kleurloze schoenpoets of bijenwas.

Twee aandachtspunten bij een oud houten lijstje: de silicone kan hechten als het hout poreus of ongelakt is, en de B-component kan het lijstje aantasten. Test op een onzichtbare plek. Alle siliconen kunnen tijdens uitharden een beetje vettigheid achterlaten, wat onverwijderbare vlekken in het hout kan geven.

Een kopie van een bestaand beeld

Van vrijwel elk voorwerp is een mal te maken. Vorm en detail bepalen de moeilijkheidsgraad: een vlakke tegel is eenvoudig, een beeld met ondersnijdingen is dat niet.

Voor de mal gebruik je een 2-componenten silicone. Voor het afgietsel heb je keuze: porseleingips, A1 Acrylhars, gietwas of een polyurethaan gietsysteem. Bekijk de handleidingen in het Informatiecentrum voor een- en meerdelige mallen.

Mallen voor sierstenen en sieraden

Sierstenen maak je van fimoklei tot harsen als polyurethaan, epoxy of polyester. De keuze van de mal hangt af van hoe agressief dat materiaal is en hoe lastig het origineel.

Condensatiesiliconen zijn minder veeleisend tijdens uitharden en goedkoper, maar kunnen minder goed tegen epoxy en andere harsen — zeker bij volumineuze vormen die veel warmte ontwikkelen. Platina-siliconen zijn beter bestand tegen agressieve harsen en vormvaster, maar duurder en gevoelig voor vervuiling voor en tijdens uitharding.

Mallen voor miniaturen

Dat hangt af van het gietmateriaal:

• Tinnen miniaturen vragen een hoge-temperatuursilicone. Poeder de mal voor gebruik in met talkpoeder. Neem contact op voor de actuele optie — dit is een specialistische toepassing.
• Polyurethaan, Acrylic One, was of gips: Siliconen Condensatie 20 volstaat.
• Agressievere of gevoeligere materialen zoals kristalheldere PU: gebruik platina-siliconen.
• Eetbare miniaturen giet je uitsluitend in Siliconen Culinair.

Mallen voor zeep, kaarsen, cement en beton

Voor alle drie is Siliconen Condensatie 20 de standaardkeuze.

Zeep: bij zeer agressieve ingredienten of sterk basische zepen kun je beter platina-siliconen nemen.

Kaarsen: zijn de kaarsen groot en wil je niet het hele model in een omkisting gieten, gebruik dan Thixo C om de silicone spatelbaar te maken.

Cement en beton: hier komt de kracht van Condensatie 20 het best tot zijn recht. Deze silicone is zeer scheurvast, en scheurt hij toch, dan gaat de scheur zigzaggen in plaats van recht door — minder schade, en soms stopt hij vanzelf. Repareren kan eenvoudig door nieuwe Condensatie 20 aan te brengen. Voor zeer grote vormen maak je hem spatelbaar met Thixo C.

Realistische huid en vetblubbers

De Silicone Soft Flex 00-35 is ontworpen om huid na te bootsen en komt dus aardig in de buurt.

Olie toevoegen verlaagt de hardheid en vergroot vaak de rek, maar verlaagt ook de sterkte. Waar de grens ligt hangt af van de toepassing: moet de silicone vaak uitgetrokken worden, dan wil je weinig sterkte verliezen. Wordt er alleen in geknepen, dan is veel olie minder erg.

Belangrijk: olie vernet niet in het siliconensysteem. Na verloop van tijd, en vooral onder druk zoals eigen gewicht of langdurig buigen, vormt zich een olielaagje op de huid. Dat kan verkleuring geven in steen, papier of karton waarop het staat.

De mal kan van alginaat, gips, acrylhars, was of polyurethaan. Doe altijd een kleine test op twee punten: is het oppervlak niet te poreus, en is het malmateriaal of een van de lakken of lijmen niet vergiftigend voor de silicone? Voordeel van Soft Flex is dat het veel platina bevat en dus weinig last heeft van cure inhibitie. Let op: Soft Flex is behoorlijk snel. Maak niet te veel aan, roer rustig en giet snel in een dunne straal.

Een herbruikbare mal van een hand

Moet de mal bewaard blijven, gebruik dan siliconen in plaats van alginaat. Veelgebruikt is de Wacker Elastosil Vario 15 Snel: circa 10 tot 12 minuten uithardingstijd, veilig op de huid en behoorlijk vloeibaar.

Je kunt de silicone ook opsmeren tot een soort handschoenmal. Maak hem daarvoor dikker met Thixo A. Voor het instrijken van drie handen volstaat een set van 1,1 kg plus 50 gram Thixo A — afhankelijk van de laagdikte.

Van een gipshand een epoxyhand maken

Dit kan, maar vraagt een andere aanpak dan je waarschijnlijk denkt. Je kunt je bestaande afgieting niet in een alginaatmal gebruiken, om twee redenen: je moet de hand kunnen bewegen om hem uit het alginaat te halen zonder te scheuren, en epoxy laat zich slecht verwerken in een vochtige alginaatmal.

Je hebt dus een siliconenmal nodig. Drie routes, van mooi naar makkelijk:

1. Tweedelige strijkmal met epoxy steunkap. Nodig: Siliconen Condensatie DC 3481 R, Thixo C om de silicone spatelbaar als boter te maken, en gipsverband als goedkope steunkap.
2. Tweedelige gietmal. Alleen de silicone, geen verdikker — kost wel meer materiaal.
3. Transparante silicone. Met wat oefening de makkelijkste route, omdat je ziet waar je snijdt en je huidige beeld niet beschadigt. Let op: transparante platina-siliconen kunnen in vloeibare vorm vervuild raken door stoffen in lakken, lijmen en latexhandschoenen, waardoor ze plakkerig blijven. Test daarom eerst alles wat je gaat gebruiken.

Voor het afgietsel kies je een heldere epoxy met een lange verwerkingstijd, zodat hij luchtbelvrij wordt en goed na te bewerken is — bijvoorbeeld River & Art Epoxy Resin. Doorzichtig inkleuren kan met transparante kleurstof.

Een vlinder of bloem in epoxy gieten

Dit moet in een keer goed gaan. Oefen eerst met iets minder waardevols, bijvoorbeeld een gedroogd blad.

Je hebt drie dingen nodig:

• Een flexibele mal van siliconen. Maak je hem zelf, gebruik dan bijvoorbeeld Wacker Elastosil Vario 15 Normaal.
• Een droge, vochtvrije vlinder.
• Epoxy met UV-blokker, bij voorkeur een die zeer langzaam uithardt, zoals River & Art Epoxy Resin.

Tip: fixeer de vlinder in de juiste positie in de mal, zodat hij niet op de hars gaat drijven.

Een keukenblad bekleden met epoxy

Wij adviseren UltraCast XT, hittebestendig tot 95 graden.

1. Het blad hoeft niet geprimed, maar moet extreem schoon en goed ontvet zijn met isopropanol.
2. Bij opstaande randen loopt de epoxy wat uit en wordt de laag dunner. Is je blad licht en wil je een donkere kleur, lak of primeer dan eerst — zeker de voorkant.
3. Reken op circa 0,5 mm laagdikte, dus 0,5 liter per vierkante meter. Dikker gieten kan tot maximaal 1 mm.
4. Houd de aanwijzingen in het datablad exact aan.

Verder:

• De hars heeft tot 21 dagen nodig voor zijn uiteindelijke hardheid en temperatuurbestendigheid.
• Gebruik niet te veel kleurpasta, siliconen of effectoplossingen; die verlagen de temperatuurbestendigheid.
• Gebruik in het bijzonder geen kleuroplossing op alcoholbasis.
• Kleur bij voorkeur met poeders.
• Breng een extra ongekleurde laag UltraCast XT aan over de gekleurde laag om de temperatuurbestendigheid te verhogen.
• Houd het blad uit direct zonlicht; plak zo nodig ramen af.
• Werk bij 20 tot 25 graden. Te warm geeft te weinig verwerkingstijd; te koud stelt de epoxy te lang bloot aan temperatuur- en vochtschommelingen, met amineblush of sinaasappelhuid tot gevolg.
• Voorkom luchtstromen, ook van airconditioning. Grotere schommelingen geven rimpels, sinaasappelhuid of visogen.

Doe altijd eerst een test op een gelijksoortig oppervlak.

---

Loopt het toch anders dan verwacht? Bekijk epoxy problemen oplossen, of vraag ons advies.