Handleiding: Eendelige gietmal maken met Siliconen Culinair (bijenraat)

Wat ga je maken?

Je maakt een eendelige open gietmal van een bijenraatmodel. De mal wordt gegoten met Siliconen Culinair — een platinum-gekatalyseerde, voedselveilige silicone die elk detail van het model nauwkeurig vastlegt. Na uitharding kun je de mal direct gebruiken voor het gieten van chocolade, fondant, rolfondant, gips of andere gietmaterialen.

Benodigde materialen

Productspecificaties: Siliconen Culinair®

Voorbereiding

Zorg dat het bijenraatmodel schoon en stofvrij is voordat je begint. De siliconen nemen elk detail over — inclusief vingerafdrukken, stofdeeltjes en kleine oneffenheden. Glanzende oppervlakken blijven glanzend in de mal; matte oppervlakken blijven mat. Repareer eventuele beschadigingen die je niet wilt overnemen in de mal.

Controleer of het model een losmiddel nodig heeft. Bij de meeste gladde, niet-poreuze materialen is dit niet nodig. Poreuze materialen zoals onbehandeld hout, steen of papier kunnen vastkleven — gebruik in dat geval een lossingsspray of sealer. Zet alle materialen klaar vóórdat je begint met mengen, zodat je efficiënt kunt werken binnen de potlife.

Stap-voor-stap handleiding

Model vastzetten op de ondergrond

Plaats het bijenraatmodel op een vlakke, gladde en lossende ondergrond. Bevestig het model met dubbelzijdige tape aan de ondergrond zodat het niet gaat drijven wanneer je de siliconen giet. Zorg dat de ondergrond waterpas ligt — dit bepaalt of je mal later recht is.

Smeer eventuele kieren aan de onderzijde van het model dicht met Plasticine. Dit voorkomt dat vloeibare siliconen eronder lopen en het model optillen.

💡 Tip: Gebruik een waterpas of leg een glazen plaat als ondergrond — dit garandeert een volledig vlakke mal.

Omkisting plaatsen rondom het model

Breng een bekisting aan rondom het model zodat de siliconen niet kunnen wegvloeien. Siliconen Culinair is zeer vloeibaar — dicht alle kieren en naden in de omkisting af met Plasticine of tape.

• De omkisting moet minstens 1–2 cm boven het hoogste punt van het model uitsteken.
• Maak de omkisting niet groter dan nodig — elke extra centimeter kost onnodig siliconen.

💡 Alternatief: Een stevig plastic opslagbakje of een blikje werkt ook prima als omkisting voor kleinere modellen.

Siliconen Culinair afwegen en mengen

Weeg de A-component en B-component nauwkeurig af in een verhouding van 1 : 1 op gewicht met een digitale weegschaal. Giet beide componenten samen in een mengbeker.

Meng het geheel minimaal 3–4 minuten grondig met een mengspatel. Ga daarbij goed langs alle randen en de bodem van de beker zodat er geen ongemengde resten achterblijven.

💡 Pro-tip: Giet het mengsel na het roeren over in een tweede schone beker en roer nogmaals 1–2 minuten. Dit elimineert ongemengde resten langs de wanden.

⏱️ Let op de potlife: Siliconen Culinair heeft een verwerkingstijd van ± 60 minuten. Zorg dat alle materialen klaarstaan vóórdat je begint met mengen.

Siliconen gieten over het model

Giet de siliconen langzaam en met een dunne straal vanuit één vaste punt in de omkisting. Door de dunne straal krijgen luchtbellen de kans om te ontsnappen tijdens de val. Door vanuit één punt te gieten, wordt lucht vóór de siliconen uitgeduwd in plaats van ingesloten.

Giet totdat het model volledig bedekt is met minimaal 1 cm siliconen erboven.

💡 Tip voor een perfecte contactlaag: Bestrijk het model eerst met een wegwerp kwast met een dunne laag siliconen. Laat dit 5 minuten intrekken en giet daarna de rest bij. Dit elimineert luchtbellen direct op het modeloppervlak — essentieel bij een gedetailleerd bijenraatpatroon.

Siliconen laten uitharden

Laat de siliconen 6 uur uitharden bij kamertemperatuur. Dek de mal af met een doek of karton om stof te weren, maar zorg voor voldoende ventilatie. Verplaats de mal niet tijdens het uitharden.

💡 Let op: De mal is na 6 uur ontmalbaar. De TDS meet de uitgeharde eigenschappen na 24 uur bij 23 °C; gun de mal die tijd voordat je hem intensief belast.

Mal ontvormen en controleren

Verwijder na het uitharden de bekisting en trek het model voorzichtig uit de mal. De flexibele siliconen mal maakt het lossen eenvoudig, ook bij een gedetailleerd bijenraatpatroon.

Controleer de mal op luchtbellen of onvolkomenheden. Kleine oppervlakteluchtbellen hebben doorgaans geen invloed op de kwaliteit van je gietsels.

💡 Tip: Spoel de mal af met lauw water en zeep om eventuele resten te verwijderen. Droog goed voor gebruik.

Post-curen voor voedselveilig gebruik

Voor gebruik met voedsel wordt sterk aanbevolen de mal te post-curen: plaats de uitgeharde mal 2–3 uur in een oven op 120–140 °C. Hierdoor verdwijnen eventuele resterende gassen en geurtjes uit de siliconen.

Na het post-curen reinig je de mal met warm zeepwater en spoel je hem goed af. De mal is nu volledig klaar voor voedselveilig gebruik.

⚠️ Belangrijk: Alleen de volledig uitgeharde siliconen mogen in aanraking komen met voedsel. Gebruik de mal nooit voor voedsel als de siliconen nog niet volledig zijn uitgehard.

Chocolade of fondant gieten in de mal

Vul de mal met gesmolten chocolade, fondant, rolfondant of een ander gietmateriaal. Laat voldoende afkoelen of uitharden voordat je het eindproduct uit de mal haalt. De flexibele siliconen mal maakt het lossen eenvoudig — ook bij het fijne bijenraatpatroon.

💡 Hergebruik: Reinig de mal na elk gebruik met warm zeepwater. Een goed onderhouden Siliconen Culinair mal gaat tientallen tot honderden gietbeurten mee.

Eindresultaat: exacte bijenraatkopieën in chocolade of fondant, gegoten in de zelfgemaakte voedselveilige siliconen mal

Bijzondere aanwijzingen

• Stel de mal niet langdurig bloot aan hoge temperaturen. TÜV toetste de hittebestendigheid met een geslaagde test bij 240 °C (10 minuten in siliconenolie) en 280 °C (10 minuten droge hitte); langduriger of zwaarder belasten is niet onderzocht.
• Laat de mal niet in direct contact komen met het verwarmingselement van de oven — gebruik altijd een ovenplaat of ovenschaal als tussenlaag.
• Materialen die zwavel, amines of polycondensatie-siliconen bevatten (bepaalde lijmen, sommige latex handschoenen, uien) kunnen het uithardingsproces verstoren. Test altijd eerst op een klein oppervlak.
• Poreuze materialen (papier, stof, onbehandeld hout, steen) kunnen vastkleven aan de siliconen. Gebruik altijd een lossingsspray of sealer bij twijfel.
• Alleen de volledig uitgeharde siliconen mogen in aanraking komen met voedsel.
• Post-curen (2–3 uur op 120–140 °C) wordt sterk aanbevolen vóór het eerste gebruik met voedsel.

Reinigen

Reinig de mal na elk gebruik met warm zeepwater en spoel goed af met ruim water. Drogen kan eenvoudig in de oven op 150 °C. Gebruik geen schurende middelen of oplosmiddelen — deze kunnen de siliconen beschadigen.

Opslag

Onuitgeharde siliconen (A- en B-component)

Bewaar de gesloten verpakking tussen 10 °C en 25 °C, uit direct zonlicht. Bij correcte opslag is de houdbaarheid minimaal één jaar. Sluit de verpakking direct na gebruik goed af om vochtopname te voorkomen.

Uitgeharde siliconen mal

Bewaar de mal in een donkere, droge ruimte tussen 10 °C en 25 °C met een luchtvochtigheid van ± 50%. Stapel mallen niet onder zware objecten om vervorming te voorkomen.

Veelgestelde vragen

Is Siliconen Culinair echt voedselveilig?

Siliconen Culinair is een platinum-gekatalyseerde additie-silicone. TÜV Rheinland heeft het product getest volgens § 31 LFGB (testrapport 0003012744 / AZ 81119a, 14-06-2011) met als resultaat Pass. Er is geen FDA-verklaring; op de productpagina staat precies wat er getest is. Alleen de volledig uitgeharde siliconen mogen in aanraking komen met voedsel. Post-curen vóór het eerste gebruik wordt sterk aanbevolen.

Heb ik een losmiddel nodig?

Bij de meeste gladde, niet-poreuze modellen (plastic, metaal, keramiek) is geen losmiddel nodig. Bij poreuze materialen zoals onbehandeld hout, steen of gips is een lossingsspray of sealer aan te raden. Maak altijd eerst een proefje op een onzichtbaar deel.

Hoeveel siliconen heb ik nodig?

Bereken het volume van de omkisting (lengte × breedte × hoogte in cm) en trek het volume van het model af. Dit geeft het benodigde volume in ml. De dichtheid van Siliconen Culinair is 1,05 g/ml, dus volume in ml × 1,05 ≈ gewicht in gram. Tel 10% extra bij voor verlies tijdens het mengen.

Wat is post-curen en waarom is het nodig?

Post-curen is het plaatsen van de uitgeharde mal in een oven op 120–140 °C gedurende 2–3 uur. Hierdoor verdwijnen eventuele resterende vluchtige stoffen en geurtjes uit de siliconen. Voor culinair gebruik is dit sterk aanbevolen om de voedselveiligheid te maximaliseren.

Kan ik de mal ook in de vaatwasser reinigen?

Handwassen met warm zeepwater heeft de voorkeur. Vaatwassen is mogelijk op lage temperatuur, maar langdurige blootstelling aan agressieve vaatwasmiddelen kan de levensduur van de mal verkorten.